Kontrol Edebildiklerimiz ve Edemediklerimiz

Bana değiştiremeyeceğim şeyleri kabullenmem için sükûnet, değiştirebileceğim şeyleri değiştirme cesareti ve aradaki farkı bilmek için bilgelik ver.

Reinhold Niebuhr

Günlük yaşamda karşılaştığımız birçok sorun bizlerde kaygı ve stres oluşturabiliyor; bu duygularla baş etmede zorluk yaşayabiliyoruz. Bu noktada hayatta neleri kontrol edebildiğimizi ve neleri kontrol edemediğimizi hatırlamak yararlı olabiliyor.

Çünkü bazen varsaydığımızın aksine hayat, bizim kontrolümüzle şekillenen bir olgudan ziyade kontrol edebildiğimiz ve kontrol edemediğimiz şeylerin bir bütünü aslında. Bunu iç içe geçmiş iki çember olarak hayal edebilirsiniz. İç çemberde kontrolümüzde olan olay ve durumlar var, fakat bu çemberin dışında kontrol edemediklerimizin olduğu daha büyük bir çember daha var.

Peki neleri kontrol edemiyoruz? Sırada beklemek, trafikte sıkışıp kalmak gibi can sıkıcı gündelik olayları; hastalık, salgın, ölüm gibi büyük yaşam olaylarını; geçmişi, bazen çabalarımızın sonuçlarını, başkalarının duygu, düşünce ve davranışlarını, hatta bazen kendi davranışlarımızı bile tam anlamıyla kontrol edemiyoruz.

Fakat kontrol edemediğimiz şeylere nasıl tepki verdiğimizi veya bunlara nasıl uyum sağladığımızı kontrol edebiliriz. Bu ayrımın farkına varmak, kaygı ve stresle başa çıkmak için çeşitli pratikleri öğrenmek ve uygulamak, güçlü yönlerimizi ve baş etme yollarımızı gözden geçirmek, kontrol edebildiklerinize odaklanmak daha iyi hissetmeye yardımcı olabiliyor. Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımının da dediği gibi: “kontrol edebildiğini kontrol et, kontrol edemediğini ise kabul et.”